»Archives

» Milli Mücadele Döneminde İç İsyanlar: Yozgat Örneği
Milli Mücadele Döneminde İç İsyanlar: Yozgat Örneği
Author(s)
D. Demirel
Keywords
Milli Mücadele, Çapanoğulları, İç İsyanlar, Yozgat.
Demirel, D., (2018). Milli Mücadele Döneminde İç İsyanlar: Yozgat Örneği, MANAS Journal of Social Studies (MJSR), 07 (04), pp: 351-362
Abstract
Yozgat İç Anadolu Bölgesinin Orta Kızılırmak bölümünde yer almaktadır. Doğusunda Sivas, güneyinde Kayseri ve Nevşehir, Batısında Ankara ve Kırşehir, Kuzeyinde ise Çorum, Amasya ve Tokat illeri bulunmaktadır. Milli mücadele döneminde Yozgat işgale uğramamıştır ve herhangi bir işgal tehdidi altında bulunmamıştır. Milli faaliyetlere ise Sivas Kongresi ile katılmaya başlamıştır. Ancak Yozgat halkı milli mücadelenin ilk yıllarında meydana gelen isyanlar nedeniyle sıkıntılı günler yaşamıştır. Bu isyanlar sırasında asayiş bozulmuş, hırsızlık ve adam öldürme gibi suçlar artmıştır. Yozgat’ın köklü ailelerinden olan Çapanoğullarının bazı ileri gelenleri milli mücadelenin gereklerini anlayamamıştır. İstanbul Hükümeti tarafında yer alarak isyan etmişlerdir. Bunun üzerine Ankara Hükümeti bölgeye Çerkez Ethem Bey komutasındaki Kuva-yi Seyyare (Seyyar Kuvvetler) birliklerini sevk etmiştir. İsyan kanlı bir biçimde bastırılmıştır. Çapanoğullarından isyan edenler dağıtılmıştır. Daha sonradan çıkan bazı yerel olaylarda milli kuvvetler tarafından bastırılmıştır. Suçlular ise cezalandırılmışlardır. Bu çalışmanın amacı, Yozgat ilinin milli mücadele dönemindeki konumunu değerlendirmektir. Çalışma yöntemsel açıdan bahsedilen dönemle ilgili literatür taramasını esas almaktadır.
References
Kaynakça
Aybars, Ergün (1988), İstiklâl Mahkemeleri, Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları, İzmir.
Bardakçı, Cemal (2001), Anadolu İsyanları, Berikan Yayınları, Ankara.
Çoker, Fahri (1994), Türk Parlamento Tarihi I: Milli Mücadele ve TBMM: I. Dönem 1919-1923, TBMM Vakfı Yayınları, Ankara.
Çerkez, Ethem (1994), Anılarım, Berfin Yayınları, İstanbul.
Duygu, Süleyman (1953), Yozgat Tarihi ve Çapanoğulları, Sayar Basımevi, İstanbul.

Esengin, Kenan (1975), Milli Mücadelede İç Ayaklanmalar, Ağrı Yayıncılık, İstanbul.

Esüntimur, Nigar (2001), Yozgat ve Çevresinde Yapılan Ermeni Tehcir ve Yargılamaları, Marmara Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.

Goloğlu, Mahmut (1970), Üçüncü Meşrutiyet, Başnur Matbaası, Ankara.

Gamsız, Abdullah (2002), Millî Mücadele Döneminde Yeni Yozgat Gazetesi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya.

Karaca, Taha Niyazi (2005), Ermeni Sorununun Gelişim Sürecinde Yozgat’ta Türk-Ermeni İlişkileri, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.

Ocak, Ahmet Yaşar (1970-1973), “Milli Mücadelede Çapanoğlu İsyanı”, Türk Kültür Araştırmaları Dergisi, C.7-10, Ankara, ss.83-149.

Sakallı, Bayram (1988), Ankara ve Çevresinde Milli Faaliyetler ve Teşkilatlanma, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara.

Şehitlerimiz (1988), V. Cilt, Milli Savunma Bakanlığı Yayınları, Ankara.

Şener, Celâlettin (2002), 1921-1922 Yılları Arasında Yayınlanan Yeni Yozgat Gazetesi’ne Göre Yozgat ve Çevresinin İdari, Sosyal, İktisadi ve Adli Yapısı, Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale.

Taş, Necati Fahri (1987), Milli Mücadele Döneminde Yozgat, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara.

Türk İstiklâl Harbi (1974a), Güney Cephesi, IV. Cilt, Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Resmi Yayınları, Ankara.

Türk İstiklâl Harbi (1974b), İç Ayaklanmalar, VI. Cilt, Genelkurmay Basımevi, Ankara.

Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1974), “Çapanoğulları”, Belleten, c.38, T.T.K, Ankara.
>> All rights reserved.
MANAS Journal Of Social Studies